Yurtiçi hava taşımacılığı sırasında yaşanan aksaklıklardan dolayı yolcuların uğradığı zararların giderilmesi için açılan davalara “tazminat davaları” denir. Bu davalar, yolcunun ölümü veya yaralanması, bagajın kaybolması/hasar görmesi/gecikmesi, uçuş rötarı, iptali veya overbooking (rezervasyon fazlalığı) nedeniyle yaşadığı maddi ve manevi kayıpları kapsar.

Hukuki dayanakları başta Türk Sivil Havacılık Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu olup, hava taşıyıcısının sorumluluğu genellikle kusur karinesine dayanır. Görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir ve dava hakkı çoğu zaman 2 yıllık zamanaşımına tabidir.

Rezervasyon Fazlalığı (Overbooking) Nedeniyle Tazminat

Eğer yolcu, uçuşa kabul edilmezse ve bunun nedeni sağlık, güvenlik veya geçerli seyahat belgesi eksikliği gibi haklı sebepler değil de, özellikle rezervasyon fazlalığı ise yolcu tazminat talep edebilir. Bu tazminat, geri ödeme veya başka bir uçuş hakkından bağımsız olarak ödenir.

• İç hat uçuşlarında: 100 Avro (Türk Lirası karşılığı)

• Dış hat uçuşlarında:

• 0–1500 km: 250 Avro

• 1500–3500 km: 400 Avro

• 3500 km üzeri: 600 Avro

Alternatif uçuş önerildiğinde, tazminat miktarı %50 oranında azaltılabilir. Tazminat genellikle nakit veya banka üzerinden ödenir, ancak yolcu onay verirse seyahat fişi ya da benzeri hizmetlerle de sağlanabilir.

Uçuş İptali Nedeniyle Tazminat

Yolcular, uçuş iptali durumunda tazminat talep edebilir. Kurallar şu şekildedir:

• İki haftadan fazla önceden haber verilmezse: Yolcu tazminat hakkına sahiptir.

• İki hafta–yedi gün öncesinde haber verilmez ve alternatif güzergah sunulmazsa: Tazminat hakkı doğar.

• Yedi günden kısa sürede haber verilmez ve uygun alternatif uçuş önerilmezse: Yine tazminat talep edilebilir.

Havayolu, yolcuyu iptalden haberdar ettiğinde olası alternatif ulaşım yollarını da bildirmek zorundadır. Ancak olağanüstü hallerin uçuş iptaline neden olduğunu kanıtlayabilirse tazminat ödemekle yükümlü olmaz. Yolcunun iptalden ne zaman haberdar edildiğini ispat yükümlülüğü ise havayoluna aittir. Yolcunun iletişim bilgisini doğru vermemesi durumunda havayolu sorumluluktan kurtulur.

Rötar (Gecikme) Nedeniyle Tazminat

Rötar, uçuşun sözleşmede belirtilen saatte gerçekleşmemesi anlamına gelir. Bu durum yolcunun maddi ve manevi zarar görmesine yol açabilir ve tazminat talep edilebilir.

• Maddi Tazminat: Rötar nedeniyle yapılan harcamaların karşılanmasıdır. Örneğin; otel, yemek, ulaşım giderleri gibi.

• Manevi Tazminat: Rötar sonucu oluşan stres, sıkıntı ve moral bozukluğunun giderilmesidir. Özellikle uzun rötarlar veya iş/tedavi/özel planlara yetişememe gibi durumlarda talep edilebilir.

Özetle, yurtiçi hava taşımacılığında yolcular:

• Rezervasyon fazlalığı nedeniyle uçuşa kabul edilmemeleri,

• Uçuş iptalleri,

• Rötarlar veya gecikmeler,

• Bagaj kaybı, hasarı veya gecikmesi

Gibi durumlarda maddi ve manevi tazminat talep edebilirler. Tazminatın miktarı olayın koşullarına ve yaşanan zararın boyutuna göre değişir ve mahkeme tarafından belirlenir.